Sorry, this entry is only available in Казахский For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Елімізде соңғы бір жарым жылдан бері сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа заң жобасы дайындалу үстінде. Басқа құжаттардай емес мерзімінің созылуының өзі-ақ, маңыздылығын айғақтап тұр. Барлық тиісті органдармен қатар қарапайым халықтың да ұсыныс-пікірлері ескерілген жобаны енді халықаралық сарапшылар да талқылауға кірісті. Құжатты дайындаған «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының бастамасымен кеше Астанада «Ұлттың жаңа саяси бағыты: мемлекет пен қоғамның сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекеті» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция ұйымдастырылып, жоғары деңгейдегі талқылауға ұласты.

«Нұр Отан» ХДП Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек жүргізген конференцияға Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Қ.Қожамжаров, Экономикалық қылмысқа және сыбай­лас жемқорлыққа қарсы күрес агент­ті­гінің төрағасы Р.Түсіпбеков, Конс­титуциялық кеңес пен Жоғарғы сот өкілдері, Парламент депутаттары, бір­неше партия жетекшілері қатысты. Шетелдік ұйымдардан Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасының тұрақты өкілі Стивен Тулл мен ЕҚЫҰ-ның Қазақстандағы орталығы бас­шы­сының орынбасары Жаннет Клетцер арнайы келді.

ҚР Президентінің конференция  қонақтарына арналған құттықтауын жеткізген Б.Байбек «Сыбайлас жемқор­лыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасының дайындалу барысына жан-жақ­ты тоқталды. «Нұр Отанның» бас­та­масымен әзірленген құжат жаппай құқықтық тәртіп пен қауіпсіз қоғам құруға ықпал ететін болады. Мем­ле­кеттік басқарудың барлық деңгей­лерінде алдын алу шараларын даярлап, сыбайлас жемқорлыққа қарсы стан­дарттар мен сараптамаларды енгізу арқылы оның қауіп-қатерін сараптай отырып жүйелі түрде жоюдың негізіне айналады» деді ол.

Осы орайда пікір білдірген Сенатор, «Нұр Отан» ХДП Жемқорлықпен күрес жөніндегі республикалық қоғамдық кеңестің төрағасы О.Әбдікәрімов:
— Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері жаңа мемлекет құрылды, жаңа қоғам қалыптасты. Жаңа заманның талаптарына сай жұмыс істей алатын жаңа ұрпақ өсіп-жетілді.
Осы жолдағы ең басты кедергі – сы­байлас жемқорлық. Сол себепті Қазақ­стан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев жыл сайынғы халыққа Жолдауында осы кеселмен күресті күшейту қажеттігі туралы ұдайы айтып келеді. Жемқорлықпен күрес – Қазақстанның даму стратегиясының іргетасы, мемлекеттік саясатының ажы­рамас бөлшегіне айналды. Бүгінде Қазақстанда жемқорлыққа қарсы әрекеттің заңдық негізі қалып­тасты. Жемқорлық заңбұзушылықтар үшін жауапкершілікті күшейтетін заң­дар жиынтығы қабылданды.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кү­рестің осындай жүйелі әдістерінің бірі ретінде нормативтік құқықтық актілерді жемқорлыққа қарсы міндетті сарап­тамасын айтуға болады. «Мемлекеттік бақылау мен қадағалау туралы» заң ба­қылау мен қадағалаудың ортақ прин­цип­терін бекітті. Сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғаларға қатысты мемлекеттік бақылау мен қадағалау жүргізу кезінде құ­қықтарының қорғалуына кепілдік берді. Мүдде қайшылығының алдын алу жолдары айқындалды.

Жемқорлыққа қарсы әрекет етудің халықаралық құралдарына қосылу бағытында айтарлықтай жұмыс ат­қарылды. Олардың қатарына БҰҰ 2003 жыл­ғы жемқорлыққа қарсы конвен­ция­сын, 2000 жылғы трансұлттық ұйым­дас­қан қылмысқа қарсы конвенциясын, Экономикалық қарым-қатынас және даму ұйымының халықаралық іскерлік операциялар кезінде шетел мемлекеттік органдары лауазымды қызметкерлерінің сыбайластығымен күрес жөніндегі кон­венциясын, сонымен қатар 1998 жыл­ғы заңсыз ақшаны заңдастыру, анықтау және қылмыстық іс-әрекеттерден түскен кірістерді тәркілеу жөніндегі конвен­циясын атауға болады, – деді.
Мем­лекеттік қызмет істері агент­ті­гінің төр­ағасы Әлихан Бәйменов бүгінгі қол­да­ныстағы заңның тым ауқымды екендігін, соның салдарынан аз кө­лемде пара алушы мен миллиардтарды жым­қыр­ғандардың жауаптылығы қатар қаралып жүргендігін жеткізді. Шын мәнінде, мемлекетке орасан зор зиян келтірген­дерге тағылатын айып пен жаза да аса ауыр болуы шарт. Халықаралық тәжі­рибеде сыйбайлас жемқорлық ұғы­мы­ның нақтылан­бауы салдарынан ұсақ құқық­бұзушылар да осыған жатқызы­­лып жүр. Есесіне, парақорлығымен істі бол­ғандардың 80 пайыздайы мемлекет­тік органдарда әлі де жұмыс істейтіні жа­сы­рын емес. Бәйменовтiң ойынша «коман­далық ауысулар» да сыбайлас­тыққа жол ашып, ыңғайлы орта қа­лып­тастыра­тын тәсілдердің бірі. Таяуда қолданыс­қа енетін «Мемлекеттік қыз­мет туралы» заң ондай орынсыз істерді тоқтатуы керек.

Мәжіліс депутаты, «Нұр Отан» ХДП жанындағы Құқықтық кеңестің төрағасы Н.Әбдіров заң жобасын дайындауға жетекшілік еткендіктен, оның ерекше­ліктеріне тоқталды. 1,5 жылдан бері бі­ліктілігі жоғары мамандармен бірге ма­ңызды құжатты әзірлеу барысында, ха­лықаралық тәжірибені де, ел ішінен түскен бастамаларды да барынша мұ­қият зерттеп, тиімділерін алуға тырысқан. Қазіргі қолданыстағы 20 баптан тұратын заңның негізгі міндеті – жазалау болса, жаңа жобаның философиясы алдын алу. Бұл құжаттың бұрынғыларынан тағы бір айырмашылығы бар. Соңғы жылда­ры мем­лекеттің қазынасын басқару кезінде бірқатар лауазымды тұлғалар миллиард­тарды жасырын түрде шетелдерге асырып, артынан өздері де тайып тұратын оқи­ға­лары жиілеп кетті. Екі ортада зардап ше­гетін мемлекет пен қарапайым тұрғындар. Әбдіров енді осындай істердің жолын ке­се­тін немесе шенеуніктің жым­қырған мүлкін мемлекетке қайта қа­йы­рып алатын заңды тетіктер тап­қан­дарын айтады. Оның барлығы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасына енгізіліпті.

Конференция барысында, Қытайдың Қытай коммунистік пар­тиясы тәртіп және қадағалау жөніндегі инс­титуты ха­лық­ара­лық бөлімінің ди­ректоры Чжан Ай­минь:
– Қытай коммунистік партиясы мен үкіметi сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмысқа айрықша назар аударады. Эко­номикалық реформа бағдарламасы ен­гізілгеннен бері сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреспен қатар, еліміздің эконо­микалық және әлеуметтік дамуына ай­рықша назар аударып келеміз. Біз сы­байлас жемқорлықпен күрес барысында қытай халқының сипатына тән жеке үл­гіні талдап-жасадық. Қытай комму­нистік партиясының былтыр қараша айында өткен Жалпықытайлық 18-құ­рылтайында және ҚКП-ның үстіміздегі жылғы қаң­тарда өткен партиялық тәртіп инспек­циясы жөніндегі 2-пленарлық мәжі­лі­сінде алдағы жылдарға арналған сы­бай­лас жемқорлыққа қарсы күрес жө­ніндегі бағдарлама талқыланды. Пар­тияның және тәртіп жөніндегі Орталық комис­сияның қызметіндегі негізгі ба­ғыттардың бірі – партияның жұмыс тә­сілдерін жақ­сарту болып табылады. Мысалы, біз ха­лықаралық іссапарларға жұмсалатын шығындарды қатаң бақы­лауға алдық. Бұған қоса, біз бюро­кра­тияны ауыз­дық­тап, салтанатты қабыл­даулар мен ісса­пар­ларға бөлінетін мем­лекеттік шы­ғын­дарды үнемдеу үшін таяуда енгізілген «Eiqht-Point Code» үлгісінің талапта­рын орындайтын бо­ламыз. Сондай-ақ рес­ми тұлғалар туралы жеке мәліметтерді беру­де ашықтықты жақсарту бағытында жұ­мыс жасаймыз, – деген пікірін білдірді. Жиын барысында Санкт-Петербург крими­но­логия клубының президенті Д.Шестаков сынды бірқатар сарапшы­лар сөз сөйлеп, өз ойларын ортаға салды.

Бейсенбай ДӘУЛЕТҰЛЫ
Астана қаласы

 

http://www.aikyn.kz

Рубрика: