Sorry, this entry is only available in Казахский For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Телеиндустрия саласындағы қай­сыбір жанр,алдымен АҚШ-та пайда болады. АҚШ-тан Ресей үйренеді, біз Ресейге иек артамыз. Соңғы бірнеше жылда осы үрдіс жойылған жоқ. Фил Донахьюден кейін де ток-шоуды жан-жақты дамытып, жанрды әрі қарай өрбіткендер көп болды.

Әлемге әйгілі тележүргізуші Опра Уинфри де ток-шоу арқылы көпшілікке танылды. Бі­рақ қазір Ресей мен Қазақстан көрер­мендерінің көңілін баурап, талғамынан дәл шыққан тележүргізуші – Андрей Малахов. Күнделікті кешкі уақытта отандық телеэкраннан «Бірінші арна­ның» «Пусть говорят» ток-шоуы көр­се­тіледі. Ресейдің, Қазақстанның телерейтингісінде алдына жан салмай келе жатқан бағдарлама әп-сәтте өз көрерменін тауып, кеңінен танылды. Бағдарлама барысында әрқилы та­қырыптар талқыланып, студия ішінде қызу пікірталас орнайды. Ұзынқұлаққа сүйенсек, аталмыш бағдарламаның бір минуттық эфирі 90 мың АҚШ долла­рын құрайды екен.

Андрей Малаховтың «Пусть го­ворят» бағдарламасы бірнеше жыл­-дың ішінде теледидар көретін адам­дардың өмірінің бір бөлшегіне ай­­­налды. «Көгілдір экран арқылы өз дауысын өзгеге жеткізгісі келетіндер ең алдымен біздің бағдарламаға келеді. Адамдардың жеке өміріне араласып, жұртшылыққа жария етуді кәсіп қы­лып отырсыңдар деп бізді кінәлаудың қажеті жоқ! Біз ешкімді мәжбүр­ле­мейміз. Бұл сол кейіпкердің таңдауы!» деген сөзіне көрермен сенеді. Себебі халық сенімінің төрінен орын алған Малахов мырза «Пусть говорят» ток-шоуының түсірілім тобы тап-таза, ал мәселесін айтам деп келіп, алданып, түсірілімнен кейін амалсыз морт сы­натын пенделер пақыр деп сендіре біледі. Ток-шоуға сарапшылардың ке­ңесін тыңдап, қонақ ретінде қатыса­тын билік өкілдерінен көмек көреміз деп келіп, телешоудан кейін сағы сы­нып, салы суға кететіндер көп. Ресей­лік ин­тернет-басылымдар «Пусть го­ворят» бағдарламасынан кейін өзіне қол жұм­сап, араққа салынып, қаңғыбас болып кеткендер туралы бірнеше рет жазды. Жақында ток-шоудың даулы түсірі­лім­дерінің бір тақырыбы қазақ­стан­дық хоккейст Сергей Огурешни­ков пен оның терезеден құлап жазым болған әйелі Ольга Огурешниковаға арналды. Бағдарламаға қатысқан мар­құмның анасы мен әпкесі түсі­рілім­-нен кейін «Пусть говорятқа» барып әділдік іздеу біздің ең үлкен қателігі-міз болды» деп сұхбат берді. Светлана өз сұхбатында: «алдын ала Өскемен қала­сында болған түсірілім барысында бағдарлама тобы бізді жақсы тыңдады, қайғымызға үңілді, қолынан келгенше көмек береміз деп сендірді. «Пусть говорят» бағдарламасының студия­да­ғы түсірілімі басталғанға дейін барлы­ғы жақсы болды. Бірақ… Басталғаны сол еді, анамның айтқанына ешкім құ­­­лақ аспады. Студия у-шу, біздің және марқұм әпкемнің тарапынан айтыл­ған айыптаулар мен балағат сөздер. Түсі­рілім театрдағы қойылым іспеттес. Са­рапшылар екі жақтың мәселесіне бей­тарап қарайды делін­генімен, түсірілім тобының бір бүйірі бұрып тұратын сәттері аз болмайды. Ресейден көңі­лі­міз түсіп, қорланып қайттық» – деп өкініш білдіреді.

Көрермен көбіне бағдарламаға келген кейіпкерлердің рас екеніне күмәнмен қарап, «телешоу көп ретте қойылымға негізделеді» деп жатады. Бұл – бекер! Өмірдегі болған оқиғалар негізінде шоу жасаймыз» дейтін Д.На­гиевтің «Окна» телешоуымен салыс­тырғанда «Пусть говорят» бағ­дарлама­сында адамның көз жасы, қуа­нышы мен қайғысы шынайы көрініс табады.

Бірақ… Тағдырдың тәлкегіне түсіп, «бұлай тартсам өгіз өледі, былай жүр­сем арба сынадының» кебін киіп, өмірден безінсе де, өлімге тәуекел ете алмай жүрген жандарға Малахов шоуы «жанашыр» болып, жалған сөйлеп, барды жасырып, бағдарламаға алдап әкелетін жайы бар. Сондағы мақ­сат – бағдарламаның атағын ас­қақ­­татып, абыройын арттыру, тіпті адам өмірінен жоғары саналатын рей­тинг мәселесі.

Мәселен, бағдарламаға қатысатын кейіпкердің жан баласына қызық бо­лады-ау дейтін жеке басының проб­лемасы бар делік. Әлбетте, ол адам бү­кіл Ресейге танымал, оның үстіне «ша­тақ» бағдарламаға шығып, өз мә­селесін айтуға қорқады. Бұл жағдайда не істелінеді?! Бағдарлама ұйымдас­тырушылары кейіпкерді «Бірінші» арнаға сұхбат беруге шақырады. Ал сұхбат барысын шынында «Пусть говорят» бағдарламасында болатынын түсірілім сәті басталар кезде ғана ес­тіртеді. «Шешінген судан тайынбас» демекші, қанша жол жүріп, осы мәсе­ленің шешімін табармын деген үміт­пен келген адам амалсыз бағ­дарлама студиясына кіріп кетеді. Оның үстіне қайтар жол пұлы бағдарлама аяқталған соң ғана берілетіні тағы бар. Шоу барысында болатын жанжал, ұрыс-керістің себебі бағдарлама кейіпкері өзінің қарсыласын келеді-ау деп күтсе де, ұйымдастырушылар келмейтінін айтып сендіреді. Әңгімеге орай, «Пусть говорят» ток-шоуының Юля Кумар есімді бұрынғы корреспондентi өзінің vk.com әлеуметтік желідегі парақ­ша­сы­на «Пусть говорят» бағдарламасы туралы шындық» деген атпен бір­неше шынайы сюжеттерге құралған шағын жазбалар жариялаған. Мұнда кейіпкерді бағдарламаға қалай алдап шақыру керектігі жайында, тіпті кор­респондент жұмыстан шығып қал-мауы үшін бағдарлама кейіпкерін қа­лай алдағаны туралы жазады. Жазба­дан бір мысал… «Бірде бағдарлама бас­шылығы Ресейге белгілі дрессировщик Эдик Запашныйды бағдарламаға не­гізгі қонақ ретінде шақыр деп тап­сыр­ма берді. «Кейіпкермен өте сыпайы сөйлес, біраз қылмыңдап та ал. Әйтеуір шоуға келетін болсын. Оның туған ағасы екеуі арасындағы жанжалдың қазір қызып тұрған сәті. Екеуінің біздің ток-шоуда өз проблемаларын шешуі бізге жоғары рейтинг жинайды. Бірақ сен ол жағын айтпайсың. Бағ­дарлама тақырыбы жалпы цирк өнері туралы дейсің. Ол келмесе – түсірілім болмайды. Демек, сен жұмыссыз қа­ласың» деді. Әйтеуір бірнеше сағаттар сөйлесіп, алдаудың әртүрлі тәсілін пай­даланып, Запашныйды бағдарла­маға алдырдым. Бірақ сол шоудан кейін Эдиктің көңіліндегі мұңды көріп, қатты өкінгенім бар…» деп жазады журналист.

Бағдарлама ұйымдастырушылары кейіпкерлерге: «Еш нәрседен қысыл­маңыз. Жылау керек болса көз жасы­ңызды жасырып қалмаңыз. Ақырын айтқанды тыңдамаса, айқайлау керек. Сіздің проблемаңызды өзіңізден ар­тық ешкім айта алмайды. Сол себепті өзіңізді тыңдата біліңіз» деген кеңес­тер береді. Бастапқыда аса түсіне қой­майтын кейіпкер, түсірілім барысын­-да берілген кеңестерді қалай орын­дағанын білмей де қалады.

Аталған бағдарламаға сарапшы ре­тінде қатысып жүрген ресейлік жур­налист Ярослава Танькова «Пусть го­ворят» кейіпкерлерді қалай алдап, са­рапшыларды қандай соққыға жық­ты?!» атты мақаласында: «Пусть го­ворят» бағдарламасы ток-шоу емес, тың­шылық трейлердің түсіріліміне көбірек ұқсайды. Дәлізде қолдарына рация ұстаған ұйымдастырушылар екі қарама-қарсы жақ бір-бірімен беттесіп қалмаудың қамын жасап жүгіріп жү­реді. Бағдарламаға әр кейіпкерді әр- түрлі есіктен кіргізеді. Түсірілім бас­тал­ғанға дейін ұйымдастырушыларға қонақтарды арнайы бөлмеге үркітіп, шошытып алмай жеткізіп, көңіл күйін бақылап отыру тапсырылады. Залда әртүрлі былапыт сөз айтып отыратын қонақтар да арнайы дайындықтан өте­ді. Жалпы, бағдарлама рейтингтің құлы деуге болады. Сол мақсатқа жету үшін адами қасиеттерден аттап, әр­түр­лі амал-тәсілдер жасайды» деп жазады.

Белгілі журналист Тыныс Өтебаев: «Ток-шоу» – қораздар төбелесі деген­ді білдіретін сөз» деген анықтама бе­реді. Рас, аталған жанрдағы бағдарла­ма­ларда тікелей мағынасында студияда қораз төбелестірмесе де, біраз текеті­рестің куәгері боласың. Адамдардың қайғысы мен қазасынан шоу жасап отырған ток-шоудың рейтингі өте жоғары. Бүгінгі тақырыптың негізі болған Малахов шоуы мұның айқын дәлелі. Рейтинг қажет деңгейде. Жо­ғарыда келтірілген кейіпкер, журна­лист және сарапшының «Пусть го­ворят» ток-шоуы хақында пікірлері бірдей. Демек, түсірілім шынайы оқиға мен кейіпкерден жасалғанмен, бәрібір бағдарлама барысында «жалғандық» көрініс тапты.

«Пусть говорят» дегенде Андрей Малаховтың бейнесі бірден еске алы­натыны сөзсіз. Бірақ бұл Малаховтың адамдарды алдап, өз атағын арттырып отыр деген сөз емес. Әр ток-шоудың сыртында үлкен команда және әр қыз­меткердің өз тапсырмасы бар. Алдау-арбау үдерісін ұйымдастыру­шылар жасайтын болса, Малахов мыр­заға берілген тапсырма құлағына айтыла­тын ақпаратты мұқият тыңдап, сту­дия­да өзін шын жанашыр адам ретінде көрсету ме?!.

Айдана НҰРМҰХАН

http://www.aikyn.kz/articles/view/48341

Рубрика: