Sorry, this entry is only available in Казахский For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытай Халық Республикасына жасаған ресми сапары өте табысты болды. Мұның бірнеше себебі бар. Біріншісі, жақында Қытай басшылығы түп-тамырымен өзгеріп, билікке жаңа тұлғалар келген болатын. Билік тізгінін қолға алған Си Цзиньпин Нұрсұлтан Назарбаевты жылы қабақпен қарсы алды. Алдағы уақытта бұрыннан қалыптасқан қарым-қатынасты одан әрі қолдайтынын, ол үшін қолдан келген күш-қуаттың барын жасайтынын мәлімдеді. 


Екіншісі, Елбасы Қытайдың Хайнань өлкесінде 12-ші рет өтіп отырған Боао азиялық форумына қатысып, сөз сөйле­ді. Геосаясатта Қазақстанның ойып тұ­рып орын алатынын дәлелдеді. Қытай­дың жаңа басшылығы Назарбаевтың қолын алып тұрып, жақын дос, әріптес санайтындығын, екі ел арасындағы қа­тынасқа жаңа серпін беретіндігін жет­кізді. Форумға әлемнің әр түкпірінен келген үш мыңға жуық қонақ Қазақстан басшысының әлем жайлы толғанысына тұшынды. Қолдады. Қуаттады. Осыдан-ақ Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытай елі­не сапары сәтті өткенін байқауға болады. Енді осы сапар барысына жеке-жеке тоқталалық. Қытайға қадам басқан Ел­басы алдымен Қытай Халық Республи­касының төрағасы Си Цзиньпинмен кездесті. Қазақстан мен Қытай басшы­лары екіжақты ынтымақтастықты жә­не стратегиялық серіктестікті дамыту­дың ауқымды мәселелерін талқылады. Сондай-ақ кездесу барысында тарап­тар халықаралық күн тәртібіндегі және жаһандық даму мәселелерін талқы­лау үшін маңызды алаң ретінде алдағы Боао азиялық форумының өзекті мәселе­лері жөнінде пікір алмасты. Әңгіме барысында Нұрсұлтан На­зарбаев Си Цзиньпинді Халық өкіл­дері бүкілқытайлық жиналысы І сес­сиясының табысты аяқталуымен және оның ҚХР төрағасы болып сайлануы­мен құттықтады. Өз кезегінде Си Цзинь­пин Нұрсұлтан Назарбаевқа Қазақстан–Қы­тай қатынастарын дамытуға қосқан зор үлесі үшін алғысын білдірді. «20 жылда орасан жолды жүріп өт­тік. Сіздің арқаңызда біздің әріптестігі­міздің берік іргетасы қаланды» деді ҚХР төрағасы. Кездесу барысында сау­да-экономикалық ынтымақтастық­тың үдемелі өсуі атап өтілді. 2012 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен ҚХР арасындағы сауда айналы­мы 12,5 пайызға өсіп, 24 миллиард дол­лар­ға жетті. Сауда айналымын 2015 жыл­ға қарай 40 миллиард долларға дейін жет­кізу қажеттігі туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Кездесу барысында бір­қатар маңызды мәселелер көтерілді. Солардың бірі – Тынық мұхитында­ғы Ляньюньган портынан терминал құрылысы үшін жер ұсыну. «Бұл біз­дерге Тынық мұхиты өңіріне шығу үшін өте маңызды» деді Елбасы. Бұл те­ңіз жолы Қытайға да, Қазақстан­ға да Тынық мұхиты өңіріне шығуды 3,5 есеге қысқарта түседі. Сондай-ақ елі­міз үшін маңызды мәселелердің бірі бо­лып тұрған, ол трансшекаралық өзендер еді. Бұл да осы сапар аясында бір шеші­мін тапқандай болды. «Си Цзиньпин ҚХР-дың Қазақстан экономикасына нұқсан келтіретін ештеңе жасамайтын­дығын мәлімдеді. Бұл мәселе келіссөз­дер жолымен шешіледі және біздер жұ­мыс тобын құрамыз» деді Елбасы.

ҚХР төрағасы Си Цзиньпин мен ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ке­ңейтілген құрамдағы кездесуінен кейін бірқатар екіжақты құжаттарға қол қойыл­ды. Атап айтқанда, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ АҚ пен Қытайдың халықаралық саудаға жәрдемдесу жөніндегі комитеті арасында қазақстандық-қытайлық іскерлік кеңесін құру туралы келісімге Қа­­зақ­стан тарапынан Өмірзақ Шөкеев пен Қы­тай тарапынан аталған комитеттің төраға­сы Вань Цзифэй қол қойса, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ АҚ пен CITIC Group арасындағы ынтымақтастық ту­ралы келісімді, экономикалық және инвес­тициялық қарым-қатынастарды нығайту Жол картасын Ө.Шөкеев пен CITIC Group директорлар кеңесінің төраға­сы Чжан Чжэньминь рәсімдеді. Сонымен қатар Қытай ұлттық мұнай­газ корпорациясы мен «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ арасында Қазақстан-Қытай мұ­най құбырын кеңейту және пайдалану бойынша ынтымақтастықтың негізгі ұс­танымдары туралы келісім де бекітілді. Бұл құжатқа «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Д.Берлібаев пен «CNPC» компаниясының президенті Чжоу Цзипин қол қойды. Сонымен қатар ҚР Президенті екі ел ара­сын­дағы дипломатиялық қарым-қаты­настар орнаған 20 жыл ішінде ауқымды жол еңсеріліп, стратегиялық әріптестік туралы келісімге қол қойылғандығын ес­ке салды.

Мемлекет басшысының атап өтуінше, Қазақстан мен Қытайдың осы жылдар ішін­дегі өзара сауда айналымы 25 млрд долларға жетіп отыр. 2015 жылға қарай бұл көрсеткішті 40 млрд долларға жет­кі­зу жөніндегі уағдаластық та бар. «Біздердің негізгі ынтымақтастығымыз – энергетика саласы. Қытай Халық Республикасы Қазақстан мұнайының 25 пайызын өн­діреді. Осы жылдар ішінде біздер Қазақ­стан арқылы 40 млрд текше метрге ар­налған ауқымды газ құбырын салдық. Өткен жылы менің бастамаммен салын­ған жаңа мұнай құбырымен шамамен он миллион тонна мұнай айдалды. Қазіргі уақытта осы құбырды кеңейту мәселесі қозғалуда», – деді Н.Назарбаев. Қазақстан мен Қытай басшыларының кеңейтілген құрамдағы келіссөздері барысында Си Цзиньпин Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан-Қытай қарым-қатынастарын нығайтуға қосқан үлесін жоғары бағалады. ҚР Президентінің жыл сайынғы Боао сессиясына қатысу үшін келгеніне ризашылық танытқан Қытай басшысы: «Сіз ТМД мемлекеттері ішінен біздер осы жылы бірінші қабылдап отыр­ған елсіздер. Құрметті Президент, көп­теген жылдар бойы Сіз Қазақстан мен Қытай арасындағы достықты нығайтуға көп күш-жігер жұмсадыңыз. Сіз ел­дері­міздің қарым-қатынастарының оң қа­лыптасуына орасан зор үлес қостыңыз. Мен мұны өте жоғары бағалаймын» деп атап өтті. Қытай басшысы осы жылы Қазақстан­ға арнайы сапармен барып қайтатынын жеткізді.

Сейсен ӘМІРБЕКҰЛЫ

http://www.aikyn.kz

Рубрика: