Sorry, this entry is only available in Казахский For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Облыста аралас мектептер өте көп екен. Сол секілді  біздің Үржар ауданында да аралас мектептер баршылық, егер дәл санын айтатын болсақ – 10 мектеп. Негізінен, орыс сыныптарында оқитындар – қазақ балалары. Міне, бізге осы аралас мектептерді қалай жою керек, мәселенің мәнісі – осыда.
Былтыр оқу бітірген мектеп оқу­шыларының орыс сынып­та­рындағы балалар 90 балмен жо­ғары оқу орындарына оқуға түсіп кетті. Ал 96 балмен қазақ сы­­ныптарын бітірген жасөс­пі­рім­дердің  біразы оқуға түсе ал­май қалды. НЕЛІКТЕН? қазір көпшілік ата-ана­лар абыржулы. Кейбірі орыс сы­­ныптарына балаларын қай­тадан беріп жатыр. Бұны ойлай­тын кім бар? Бірақ, бізге қалай да аралас мектептерді азайту немесе мүлде жою керек. Сонда ғана қа­зақ сыныптарын бітірген оқу­шылардың өрісі кеңейіп, жол­дары ашылады.

Ақмола облысының Есіл ау­данының әкімшілігінде істеп жүр­ген кезімде ұйымдастырған әрі соны іске асырған бір үлкен ең­бегімді, облыстық білім беру де­партаментінде отырғандарға, әрбір аудандық білім бөлімінің бас­шылары мен мектеп мүдір­леріне үлгі болсын, мүмкін, со­лай іске асырсын деп жазып отыр­­мын.

Есіл ауданындағы Игілік ауы­лы негізінен, қазақ әулеттерінен тұ­рады деуге болады. Көшелері түзу, үйлері сәнді. Тұрғындарға қыз­мет көрсету орындарының за­­манға сай салынған биік те әде­мі ғимараттары ауылға жарасым беріп, алыстан көз тартады. Тұ­рып жатқан ел тұрмысы, сон­дай- ақ, ауыл экономикасы да жа­ман емес. Тек, жетіспей тұр­ға­ны бір қазақ мектебі болатын. Әрине, ертерек кезде үлкендердің айтуы бойынша, қазіргі орыс мек­тебі­нің орнында қазақ мектебі бол­ған. Тек солақай саясаттың сал­­дарынан жабылып, орыс мек­тебі болып қайта құрылған. Со­дан өткен жылы ғана, алғашқы қа­зақ сыныбы ашылып, біраз қа­радо­малақ балдырғандар өз ана ті­лінде оқи бастаған еді.

Осы ауылға анда-санда келіп-ке­тіп жүріп, ойыма жақсы бір іс­тің жүйесі келгені. Ол қандай дей­сіздер ғой? Ауылдағы орыс мек­тебі деген атты өзгертіп, қа­зақ мектебі деген мәртебе беру. Өйткені мұндағы ауыл тұрғын­дарының дені – қазақ. Мектепте де басымы солардың балалары. Тек көпшілігі орыс тілінде оқиды демесең. Қазақ мектебі деген мәр­тебе берсек, өткен жылы ашыл­ған қазақ сыныптарының жол ашылмай ма? Жылда бір сы­нып ашып отырғаннан бұл әл­­деқайда тиімді. Бұлар еш ке­дер­гісіз жылдан-жылға жоға­рылап ке­те береді ғой. Орыс сынып­тары болса, осы жаңадан ашылған қазақ мектебінің құрамындағы орыс сыныбы болып қала бере­ді.

Осы үшін арнайы барып мек­теп директоры Мұхаметқали Жа­қыповпен кеңесіп, ойластық. Ол кісі де әрі-бері пікірлескен соң қарсы емес екенін білдірді. Тек мұғалімдер ұжымымен келі­сіп, жиналыс өткізу және осылай болсын деген бірлескен құжат дайын­дау керек. Игілік мек­те­бінде ол кезде жеті жүздей оқу­шы бар болатын. Содан мектеп ди­ректорымен бірге ауыл әкіміне ба­рып, ол кісімен де кеңестік. Со­­нымен, ағамыз да бұл іске көн­ді.

Әрине, мектеп ашу үшін бұ­рын­ғыдай жоғары жаққа хат жол­дау емес, жергілікті жердегі ұйым­дардың өздері шешу керек. Сөй­тіп, мұғалімдер ұжымының жи­налысы болып, олар да, бір- ауыз­дан қолдаған соң, сол арада құ­жат толтырылып, орыс тілін­дегі Игілік орта мектебі қазақ ор­та мектебі деп өзгертілді. бі­рақ орыс сыныптарында оқи бе­ремін дегендерге, орыс сынып­тары қазақ мектебінің құрамында қала береді. Кейіннен бірнеше жылдан соң орыс сыныптарына қа­зақ балалары баруды қойды. Сөй­тіп, кезіндегі орыс мектебі, ар­тынан аралас мектеп болған бі­лім ұясы таза қазақ мектебі бо­лып шыға келді.

Әрине, бұған оқу бөлімінің мең­герушісі Владимир Карлович Финк те қарсы болған жоқ. Со­нымен, Есіл ауданында тұңғыш қа­зақ мектебі осылай ашылған бо­латын.

Менің мұны айтып отырға­ным, Білім және ғылым министр­лігі мен облыс, аудан көлеміндегі білім басшыларына нақты тә­жірибе болсын деген ой-пікір. Біз бүкіл аралас мектептерге қа­зақ мектебі деген мәртебе берген кез­де ғана, өткенде Елбасымыз айт­қандай, мемлекеттік тілдің мәр­тебесін көтеріп, сонда ғана Қа­зақстанды нағыз Қазақ мемле­кетіне айналдыра ала­мыз.

Бейсенғазы ҰЛЫҚБЕК,

Қазақстан журналистер одағының мүшесі

http://www.aikyn.kz

Рубрика: